Multimeters, stroomtangen

Veelgebruikt en waarschijnlijk het bekendst zijn handmultimeters, die door hun compacte vorm en de werking op een batterij of accu mobiel en daarmee uiterst flexibel inzetbaar zijn. Eenvoudige instapmodellen zijn al zeer voordelig verkrijgbaar en behoren daarom inmiddels tot de basisuitrusting van elke techniekliefhebber. Professionele handmultimeters met digitaal display worden gebruikt door professionals voor elektrische installatie en elektronica, op het gebied van voertuigelektronica en door servicemedewerkers in alle branches. Omdat vaak beide handen nodig zijn voor de correcte plaatsing van de meetstaven is het niet altijd mogelijk om ook de meter vast te houden. Daarom zijn er digitale handmultimeters die door hun compacte formaat heel erg lijken op tweepolige spanningstesters. Omdat een meetstaaf rechtstreeks met de behuizing verbonden is, kan de meter eenvoudig worden gebruikt en het display bij de bediening gemakkelijk worden afgelezen.

Zoals de naam al doet vermoeden hebben tafelmultimeters meestal een vaste plaats op de werktafel in laboratoria en servicewerkplaatsen. Ze beschikken doorgaans over hoge meetnauwkeurigheden en resoluties, veel meetfuncties en een groot, goed afleesbaar display. Voor een deel zijn dual-displays of displays met grafische mogelijkheden geïntegreerd. Bij apparaten met grafische displays kunnen bovendien niet alleen meetwaarden in de vorm van trend- en staafdiagrammen worden weergegeven. Ook kan de ontwikkeling van meetwaarden in de loop van de tijd als curve of plot worden weergegeven. Vaak heeft het apparaat extra meetingangen aan de achterkant, zodat de meter zonder wirwar van kabels aan de voorzijde kan worden geïntegreerd in registratiesystemen voor test- en meetgegevens. Daarnaast kunnen er extra interfaces of uitbreidingsmogelijkheden zijn in de vorm van speciale sleuven voor gebruik met pc-software. Apparaten met geïntegreerd geheugen of een USB-bus voor de aansluiting van een USB-stick maken de registratie van gegevens ook mogelijk zonder aansluiting op een meetwaardenregistratiesysteem of een computer.

Stroomtang-multimeters combineren de klassieke functionaliteiten van een stroommeettang met die van een digitale multimeter. Stromen worden hierbij contactloos via de meettang geregistreerd. Hiervoor hoeft alleen de tang om de stroomvoerende enkele ader te worden gelegd. Voor het meten van spanningen en weerstanden en voor doorgangscontrole zijn er aansluitbare meetkabels. Net als handmultimeters hebben digitale stroomtang-multimeters vaak uitgebreide meetfuncties, bijvoorbeeld voor diodetesten of frequentie- en capaciteitsmetingen. Pure stroomtangen daarentegen beschikken niet over meetbussen of over multimeterfuncties, ze meten alleen stromen.

Het is hoe dan ook raadzaam om een digitale multimeter te overwegen die meet volgens de True RMS-meetmethode. Een multimeter die nauwkeurige metingen van werkelijke effectieve waarden (True RMS) mogelijk maakt is niet alleen in een industriële omgeving onmisbaar. Frequentieregelaars aan motoraandrijvingen en veel andere schakelende verbruikers werken met niet-sinusvormige stromen of vervormen het sinussignaal. Daarbij komt vaak nog overlapping van hoogfrequente signalen, wat tot verdere meetonnauwkeurigheden leidt. Gewone digitale multimeters produceren in zo’n geval voor een deel aanzienlijke meetfouten, omdat zij alleen zuiver sinusvormige spanningen en stromen correct kunnen meten. Het gebruik van een dergelijke multimeter is, voor hobbyactiviteiten daargelaten, niet aan te bevelen, omdat uitsluitend sinusvormige en niet-vervormde signaalvormen nauwelijks meer kunnen worden aangetroffen.

Als u meetgegevens moet registreren en analyseren of als u gedeeltelijk geautomatiseerde tests moet uitvoeren, is het essentieel dat de digitale multimeter over interfaces hiervoor beschikt. Naast de bekende USB-interface zijn er IEEE-488- (GPIB) en RS-232-interfaces voor professioneel gebruik verkrijgbaar. Zakelijke gebruikers zullen hun meters in het algemeen regelmatig moeten laten kalibreren. Het is dan ook raadzaam om al van tevoren na te gaan of de digitale multimeter die u overweegt aan te schaffen kan worden gekalibreerd volgens de geldende kalibratienorm, bijvoorbeeld DAkkS.